Vanaf halverwege juni lag er een hogedrukgebied boven het grootste deel van Europa dat nauwelijks van zijn plek kwam. Een klassieke blokkade. Met een zuidelijke stroming werd warme lucht aangevoerd en vanaf 18 juni zaten we officieel in een hittegolf. De kern van het hogedrukgebied, met daarin de warmste lucht, lag eerst boven Spanje en Frankrijk en schoof geleidelijk richting Nederland op.
Opbouw naar code rood
Vanaf 24 juni draaide de wind naar het oosten en werden temperaturen van 34°C of hoger verwacht. Op 21 juni om 17:46 uur gaf het KNMI al code oranje af voor extreme hitte, geldig vanaf woensdag 24 juni voor alle provincies behalve het noorden. Op 24 juni volgden ook Groningen, Friesland en Drenthe.
Op 25 juni om 15:50 uur viel het besluit waar iedereen al rekening mee hield: vanaf middernacht code rood voor hitte. De eerste keer ooit dat het KNMI code rood afgaf voor hitte. Alleen Groningen, Friesland, Drenthe en Zeeland bleven op code oranje.
Meteorologische analyse
Op 26 juni draaide de wind naar het zuidoosten. Daarmee werd nog warmere lucht aangevoerd, met bijna 40°C in het zuidoosten van het land.
De dag zelf
Al vroeg was duidelijk dat dit een historische dag ging worden. Om 11:10 uur tikte Woensdrecht 34,4°C aan, al hoger dan het oude dagrecord voor 26 juni (34,1°C, Hupsel, 1976). In De Bilt was het om 12:30 uur 33,2°C, ook daar het oude dagrecord van 32,9°C uit 1976 voorbij. De Bilt liep later op tot 36,8°C: de warmste junidag ooit gemeten in De Bilt.
De echte uitschieter kwam uit Midden-Limburg. Tussen 16:40 en 16:50 uur werd in Ell 39,4°C gemeten. Daarmee ging het landelijke junirecord van 37,9°C (Venlo, 27 juni 1947) er ruim aan, en meerdere stations gingen over dat oude record heen. De 40°C kwam dus wel erg dichtbij, maar het landelijke record van 40,7°C (Gilze-Rijen, 25 juli 2019) bleef staan.
Ook in het noorden was het bijzonder: Terschelling haalde 33,6°C, de hoogste temperatuur die het KNMI ooit op een Waddeneiland heeft gemeten.
Op meerdere stations werd hittekracht 10 bereikt. Ook ’s nachts was er weinig verkoeling. In Zeeland, Brabant en delen van Limburg bleef het na middernacht boven de 25°C, en op sommige plekken kwam de temperatuur het hele etmaal niet onder de 22°C.
Gevolgen
De hitte liet zich overal merken. Scholen sloten of gingen over op een tropenrooster en veel evenementen werden afgelast. Bussen en treinen reden minder of helemaal niet, en in Utrecht reden geen trams omdat de wissels het begaven. Op de A270 en de A15 vervormde het asfalt, en in de code-rood-gebieden werd geen post bezorgd.
Om 14:30 uur werd code rood voor Limburg, Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel verlengd tot zaterdagavond. Voor Noord-Holland, Flevoland, Utrecht en Zuid-Holland werd code rood om 22:20 uur weer afgeschaald naar code oranje.
Nasleep
Op zaterdag 27 juni om 21:04 uur werd code rood in het zuiden en oosten beëindigd, waarna het land vrijwel meteen code oranje kreeg voor zware onweersbuien. Die maakten in de nacht naar zondag een einde aan de ergste hitte (zie het verslag van 27 juni).
Juni 2026 eindigde volgens het KNMI als de op één na warmste juni sinds 1901, met een hittegolfgetal van 63,3: de zesde plek sinds 1901. Uit een attributiestudie van World Weather Attribution bleek dat deze hittegolf bijna 2°C warmer was dan hij in het klimaat van 2003 zou zijn geweest.